Aannemingsbedrijf Klein Wieringen heeft een bijzondere expertise in huis: de bouw van installaties op de Waddenzee om mosselzaad op te kweken. De term ‘mosselzaad-invanginstallatie’ is een hele mond vol. Maar achter de tongbrekende term schuilt een wereld van innovatie.
Aannemingsbedrijf Klein Wieringen heeft een bijzondere expertise in huis: de bouw van installaties op de Waddenzee om mosselzaad op te kweken. De term ‘mosselzaad-invanginstallatie’ is een hele mond vol. Maar achter de tongbrekende term schuilt een wereld van innovatie.
Zeeuwse mosselzaadvissers waren zo’n twintig jaar geleden genoodzaakt een andere techniek te vinden om aan mosselzaad te komen. De traditionele wijze – mossellarven met netten opvissen van de bodem van de Waddenzee – was te schadelijk voor de natuur. Daarop ontwikkelden ze samen met wetenschappers een volledig nieuwe techniek. De installatie bestaat uit in de zeebodem verankerde palen met drijvers en dunne in het water hangende touwtjes. In het voorjaar hechten de mossellarven zich aan de lijntjes, waar ze binnen een half jaar uitgroeien tot mosseltjes van een paar centimeter. Vanaf de zomer oogsten de mosselkwekers het mosselzaad met een door henzelf ontwikkeld vaartuig met een geleidersysteem, dat de mosseltjes van de touwtjes schraapt. In het najaar worden de mosselzaadinstallaties weer ontmanteld.
Hele kunst
Klein Wieringen was al betrokken bij de ontwikkeling van de installatie. Het eigen schip de Afsluitdijk is volledig ingericht op kraanwerk op het water en het transport van de buispalen en drijftonnetjes van de installatie. Daar komt wel wat bij kijken, geeft directeur Ewout Clemens aan. “Het weer speelt een grote rol. De ene keer is het makkelijker dan de andere keer. Het blijft een kunst om met de getijden, de sterke wind en de krachtige stroming op de mosselzaadpercelen te werken. Dat geldt zowel in het voorjaar om de palen goed verankerd te krijgen, als in het najaar wanneer we de installatie opruimen. Onze medewerkers kunnen inmiddels zeer bedreven door de percelen heen manoeuvreren. Maar het is beslist heel ander werk dan het zetten van een damwand aan de waterkant.”
Clemens ziet het werk aan de mosselzaadinstallaties dan ook als een unieke specialisatie voor een waterbouwer. “We dragen met onze deskundigheid een steentje bij aan een duurzame oplossing voor de mosselzaadvisserij en helpen zo de Waddenzeenatuur in stand te houden.”
De Afsluitdijk is geheel toegerust op de omstandigheden in de Waddenzee. Clemens: “Geladen ligt ons schip maximaal 1,70 meter diep. Bij laagwater kan het schip zo nodig droogvallen op een zandbank.”
Nacht aan boord
“Vanuit onze werkhaven in Den Oever is ons schip al snel vier uur onderweg om op de verst gelegen percelen op de Waddenzee te komen”, vertelt Clemens. “Een perceel gereed krijgen duurt vaak meerdere werkdagen. Om efficiënter te kunnen werken en brandstof te besparen, brengen de drie medewerkers op de Afsluitdijk regelmatig de nacht aan boord door. Het siert hen dat ze dat voor de werkzaamheden over hebben. Ze zijn immers geen vissers, die eraan gewend zijn om hele dagen op zee door te brengen.”
Elk jaar weer
Het twaalf medewerkers tellende Klein Wieringen maakt deel uit van de Bussola Groep, een samenwerkingsverband van Noord-Hollandse familiebedrijven in de GWW-sector, waaronde lidbedrijf Benecke uit Zaandam. Voor het werk aan de mosselzaadinstallaties heeft het bedrijf een doorlopend contract met een groot aantal mosselkwekers, die van Rijkswaterstaat percelen toegewezen hebben gekregen voor de installaties. In totaal worden er jaarlijks zo’n 190 buispalen geplaatst. Het plaatsen van een installatie neemt circa vier weken in beslag. De onderdelen van de verwijderde installaties worden opgeslagen en het jaar erop hergebruikt.
Voor Klein Wieringen zijn de mosselzaadinstallaties een belangrijke inkomstenbron. “Ze zorgen voor continuïteit”, zegt Clemens. “Jaarlijks weten we wat er in het voor- en najaar van ons wordt verwacht. We kunnen de activiteiten strak inplannen en voorbereiden.”